Right and Liberties Protection Department

ตามกฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม พ.ศ. 2545
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 8 ฉ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน(ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2543 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมออกกฎกระทรวงไว้ดังต่อไปนี้

ให้กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ มีภารกิจเกี่ยวกับสิทธิและเสรีภาพที่ประชาชนพึงได้รับตามกฎหมาย โดยการจัดวางระบบและส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้เกี่ยวกับกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพตลอดจนการดำเนินการให้พยาน ผู้เสียหาย และจำเลยในคดีอาญา ได้รับการคุ้มครองช่วยเหลือ เยียวยาในเบื้องต้น เพื่อให้ประชาชนได้รับการคุ้มครองและดูแลจากรัฐอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกัน โดยให้มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้
(1) จัดระบบการบริหารจัดการด้านคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน
(2) ส่งเสริมและพัฒนาการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน
(3) ส่งเสริมและพัฒนากลไกการระงับข้อพิพาทในสังคม
(4) ประสานงานด้านคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพกับภาครัฐและเอกชน ทั้งในและต่างประเทศ
(5) พัฒนาระบบ มาตรการ และดำเนินการช่วยเหลือประชาชนที่ตกเป็นเหยื่ออาชญากรรม รวมทั้งจำเลยที่ถูกดำเนินคดีอาญาโดยมิได้เป็นผู้กระทำความผิดตามกฎหมายว่าด้วยค่าตอบแทนผู้เสียหายและค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา
(6) ติดตามและประเมินผลการดำเนินการด้านการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
(7) ดำเนินการคุ้มครองพยานตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองพยานในคดีอาญา
(8) ปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกรม หรือตามที่กระทรวงหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย
วิสัยทัศน์“เป็นองค์กรในการส่งเสริม คุ้มครอง และสร้างหลักประกันสิทธิเสรีภาพ และสิทธิมนุษยชนสู่ความเป็นสากล”Vision“To be an organization for promotion, protection and guarantee of rights, liberties and human rights with a determination to achieve international standards.” พันธกิจส่งเสริมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และหลักการสิทธิมนุษยชน โดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนเพื่อให้ประชาชนมีความสมานฉันท์ ได้รับการคุ้มครองและมีหลักประกันด้านสิทธิเสรีภาพในระดับสากลMissionPromotion and protection of rights and liberties, in accordance with the Constitution of Kingdom of Thailand and human rights principles, through public participation, aiming for harmonization, protection and guarantee of people's rights and liberties in line with international human rights standards. ค่านิยมTOPST = Team work (ทำงานเป็นทีม)O = Organization Of Learning (องค์กรแห่งการเรียนรู้)P = Professional (มืออาชีพในด้านสิทธิ เสรีภาพและสิทธิมนุษยชนอย่างมีประสิทธิภาพ)S= Service Mind (จิตสำนึกในการให้บริการนอกจากนี้ ยังรวมถึงมีศีลธรรม (MORAL)/ความสุภาพ (HONOR) และความรับผิดชอบ (ACCOUNTABILITY)) คติประจำกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ “คุ้มครองคน คุ้มครองสิทธิ สร้างวิถีชีวิตแห่งความเป็นธรรม”
ภารกิจหลัก
กฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม พ.ศ. 2545 ออกตามความใน
พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติระเบียบ
บริหารราชการแผ่นดิน (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2545 ได้กำหนดให้กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพมีภารกิจเกี่ยวกับสิทธิ
และเสรีภาพที่ประชาชนพึงได้รับตามกฎหมายโดยการจัดวางระบบและส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้เกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ตลอดจนการดำเนินการให้พยาน ผู้เสียหาย และจำเลยในคดีอาญา ได้รับการคุ้มครอง ช่วยเหลือ เยียวยาในเบื้องต้น เพื่อให้ประชาชนได้รับการคุ้มครองและดูแลจากรัฐอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกัน

การดำเนินงานตามภารกิจกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
แยกเป็น 3 มิติ ได้แก่
มิติที่ 1 การส่งเสริมสิทธิเสรีภาพและการจัดการความขัดแย้ง โดยเป็นการส่งเสริม ป้องกัน และปกป้องสิทธิของประชาชนไม่ให้ถูกกระทำการละเมิด ด้วยการส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้เกี่ยวกับ สิทธิ หน้าที่ และการเคารพสิทธิของผู้อื่น รวมทั้ง การส่งเสริมการระงับข้อพิพาทและการจัดการความขัดแย้ง ซึ่งเป็นมาตรการในเชิงป้องกัน (รุก)
มิติที่ 2 การคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ โดยเป็นการช่วยเหลือ เยียวยาผู้ที่ถูกละเมิดสิทธิให้ได้รับการช่วยเหลืออย่างเป็นธรรม ด้วยการพัฒนา ระบบ มาตรการและดำเนินการช่วยเหลือประชาชนที่ตกเป็นผู้เสียหายและจำเลยในคดีอาญาตามกฎหมายว่าด้วยค่าตอบแทนผู้เสียหายและค่าทดแทนและค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา การคุ้มครองพยานในคดีอาญาตามกฎหมาย การรับเรื่องราวร้องทุกข์และให้คำปรึกษาทางกฎหมาย ซึ่งเป็นมาตรการในเชิงช่วยเหลือ เยียวยา (รับ)
มิติที่ 3 การสร้างหลักประกันสิทธิมนุษยชน เป็นการยกระดับสิทธิเสรีภาพตามบริบทของประเทศไทยให้ทัดเทียมกับหลักสิทธิมนุษยชนสากล เพื่อให้ประชาชนมีหลักประกันว่าจะได้รับการส่งเสริม ปกป้อง คุ้มครองสิทธิอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม โดยคำนึกถึงศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ด้วยการสร้างมาตรการ กลไก เครื่องมือ กฎหมาย ต่าง ๆ เพื่อพัฒนางานในเรื่องสิทธิมนุษยชน ไม่ว่าจะเป็นการดำเนินงานแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ การส่งเสริมให้มีการปฏิบัติตามสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน การวางมาตรฐานงานด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งเป็นมาตรการในเชิงยกระดับ (ท้าทาย)

เป้าประสงค์ภารกิจหลัก
1. ยุทธศาสตร์ด้านการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพถูกประกาศให้เป็นวาระแห่งชาติ
2. ประชาชนมีหลักประกันสิทธิและเสรีภาพด้านกระบวนการยุติธรรม
3. ระบบบริหารจัดการกรม มีการพัฒนาสอดคล้องกับบริบททางสังคม
4. บุคลากรกรมสามารถปฏิบัติงานด้านการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพอย่างมืออาชีพ
5. บุคลากรกรมปฏิบัติงานอย่างมีความสุข
6. เครือข่ายมีส่วนร่วมกับกรมในการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
7. องค์กรภาคประชาชนมีส่วนร่วม ในภารกิจของกรม