กรมการข้าว (กข)
Rice Department

แผนที่

อำนาจหน้าที่
(๑) ศึกษา วิเคราะห์ เสนอแนะ และจัดทำนโยบายและยุทธศาสตร์ข้าวของประเทศ รวมทั้งดำเนินการเกี่ยวกับความร่วมมือกับต่างประเทศในเรื่องข้าว
(๒) ศึกษา วิจัย ทดลอง และพัฒนาเกี่ยวกับพันธุ์ เทคโนโลยีการผลิต การอารักขา วิทยาการหลังการเก็บเกี่ยวและการแปรรูป และมาตรฐานข้าว
(๓) ดำเนินการเกี่ยวกับการอนุรักษ์พันธุกรรมและคุ้มครองพันธุ์ข้าว
(๔) ดำเนินงานเกี่ยวกับการตรวจสอบและรับรองมาตรฐานข้าว
(๕) ดำเนินการผลิตและส่งเสริมสนับสนุนเกี่ยวกับเมล็ดพันธุ์ข้าว
(๖) ส่งเสริมและสนับสนุนการสร้างมูลค่าเพิ่ม การพัฒนาระบบการจัดการสินค้าข้าว การแปรรูปข้าวและผลิตภัณฑ์ และสนับสนุนการค้าข้าวและผลิตภัณฑ์ข้าวเพื่อตลาดเฉพาะ
(๗) ส่งเสริม สนับสนุน และถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตและการจัดการผลผลิตข้าว รวมทั้งอนุรักษ์และส่งเสริมวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับข้าว
(๘) ส่งเสริมสนับสนุน และเผยแพร่องค์ความรู้แก่ชาวนาผู้ประกอบการด้านข้าว
(๙) ปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกรมหรือตามที่รัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย
วิสัยทัศน์ เป็นองค์กรชั้นนำในการวิจัยพัฒนาข้าว เสริมสร้างประสิทธิภาพการผลิตให้บริการที่เป็นเลิศ และสร้างความเข้มแข็งให้ชาวนายั่งยืนพันธกิจ ๑. ส่งเสริมสนับสนุนการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และคุณภาพผลผลิตข้าว ๒. พัฒนาศักยภาพชาวนา และองค์กรชาวนาให้เข้มแข็ง ๓. พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการผลิตข้าว และเครื่องจักรกลการเกษตร ๔. ส่งเสริมการเพิ่มมูลค่าข้าว ผลิตภัณฑ์แปรรูป และผลพลอยได้จากข้าว ๕. วิจัยและพัฒนารูปแบบบูรณาการด้านการผลิต การแปรรูป และบรรจุภัณฑ์ข้าว
ภารกิจหลัก
กรมการข้าวมีภารกิจเกี่ยวกับข้าว โดยครอบคลุมถึงการปรับปรุงพัฒนาการปลูกข้าวให้มีผลผลิตต่อพื้นที่และคุณภาพสูงขึ้น การพัฒนาพันธุ์ การอนุรักษ์ และคุ้มครองพันธุ์ การผลิตเมล็ดพันธุ์ การตรวจสอบและรับรองมาตรฐาน การส่งเสริม สนับสนุน และเผยแพร่องค์ความรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตชาวนา การแปรรูป และการจัดการอื่นๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าข้าว รวมทั้งการตลาดและการส่งเสริมวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับข้าว

ประเด็นยุทธศาสตร์
(๑) การวิจัยและพัฒนาข้าวที่เป็นเลิศ
(๒) การเสริมสร้างประสิทธิภาพการผลิตข้าว
(๓) การสร้างความเข้มแข็งแก่ชาวนาที่ยั่งยืน
(๔) การพัฒนาศักยภาพให้เป็นองค์กรชั้นนำ
แผนงานการดำเนินงานโครงการต่างๆ ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๐ ๑.แผนงานพื้นฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ผลผลิตที่ ๑ : การวิจัยและพัฒนาข้าว วัตถุประสงค์ : กรมการข้าวในฐานะที่มีภารกิจในการสนับสนุนด้านการผลิตข้าวของประเทศ ซึ่งมีความจำเป็นที่ต้องมีการวิจัยและพัฒนาเพื่อการเพิ่มรายการผลิตข้าวของประเทศให้สามารถแข่งขันได้ มีการพัฒนาความรู้และทักษะ เพิ่มสมรรถภาพให้แก่บุคลากรด้านการวิจัยให้ทัดเทียมกับประเทศอื่นๆ ผลผลิตที่ ๒ : การผลิตสินค้าข้าวได้รับการส่งเสริมและพัฒนา วัตถุประสงค์ : ๑. เพื่อส่งเสริมแหล่งเรียนรู้ต้นแบบด้านการผลิตข้าวในพื้นที่ปลูกข้าวสำคัญของประเทศ ๕๓ จังหวัด ๒. เพื่อส่งเสริม สนับสนุนให้เกษตรกรได้รับการพัฒนาเป็นเกษตรกรต้นแบบด้านการผลิตข้าวรวมวงเงินทั้งสิ้น ๔๔๕,๓๕๗,๑๐๐ บาท๒.แผนงานยุทธศาสตร์พัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืน และสร้างเสริมความเข้มแข็งของเกษตรกรอย่างเป็นระบบ โครงการที่ ๑ : โครงการพัฒนาพื้นที่โครงการหลวงวัตถุประสงค์ : ๑. สร้างความมั่นคงด้านอาหารให้แก่ชุมชน และส่งเสริมการจัดตั้งธนาคารข้าวโดยการมีส่วนร่วมของราษฎรชาวเขา ๒. เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการผลิตข้าวและผลิตเมล็ดพันธุ์ดี ๓. ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ ๔. เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรชาวเขา ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมสถานที่ดำเนินการ : จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน ลำพูน พะเยา น่าน ตาก กำแพงเพชร และกาญจนบุรีระยะเวลาดำเนินการ : ๗ ปี (ปี ๒๕๕๗ ถึง ปี ๒๕๖๓)วงเงินทั้งสิ้นของโครงการ ๑๐๔,๔๘๒,๗๐๐ บาท โครงการที่ ๒ : โครงการเกษตรอินทรีย์วัตถุประสงค์ : ๑. เพื่อส่งเสริมพัฒนาองค์ความรู้และเทคโนโลยีด้านการผลิตข้าวอินทรีย์ที่เหมาะสมตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่การผลิต การดูแลรักษา เก็บเกี่ยว การแปรรูป บรรจุภัณฑ์และตราสัญลักษณ์ ๒. เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการผลิตข้าวอินทรีย์ที่สอดคล้องตามมาตรฐานการผลิตข้าวอินทรีย์แก่ผู้ผลิต ผู้ประกอบการ ผู้บริโภค และเจ้าหน้าที่ ๓. เพื่อประชาสัมพันธ์และส่งเสริมการเชื่อมโยงตลาด เพื่อขยายช่องทางการจำหน่ายสินค้าข้าวอินทรีย์ทั้งภายใน และต่างประเทศสถานที่ดำเนินการ : พื้นที่ปลูกข้าวที่มีความเหมาะสมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคเหนือและภาคใต้ระยะเวลาดำเนินการ : ๔ ปี (ปี ๒๕๖๐ ถึง ปี ๒๕๖๓) วงเงินทั้งสิ้นของโครงการ ๑๕๖,๕๖๔,๘๐๐ บาท โครงการที่ ๓ : โครงการเรียนรู้การเพิ่มประสิทธิ์ภาพการผลิตสินค้าเกษตรวัตถุประสงค์ : ๑. เพื่อส่งเสริมพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้การผลิตข้าวที่ถูกต้องและเหมาะสมสำหรับชุมชน ๒.เพื่อส่งเสริม สนับสนุน ให้เป็นศูนย์กลางการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิต การบริการจัดการ การตลาดแก่เกษตรกร รวมทั้งการให้บริการทางการเกษตร และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารในพื้นที่สถานที่ดำเนินการ : ๖๖ จังหวัดระยะเวลาดำเนินการ : ๔ ปี (ปี ๒๕๖๐ ถึง ปี ๒๕๖๓)วงเงินทั้งสิ้นของโครงการ ๑๐๐,๙๒๕,๐๐๐ บาท โครงการที่ ๔ : โครงการขยายศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว วัตถุประสงค์ : ๑. เพื่อให้ชาวนาและผู้ประกอบการสามารถผลิตข้าวและผลิตภัณฑ์ข้าวได้เพิ่มขึ้นทั้งปริมาณและคุณภาพ ๒. เพื่อให้ชาวนาพึ่งตนเองในการผลิตและมีความสามารถในการจัดการผลผลิตที่เหมาะสมกับการดำรงชีพสถานที่ดำเนินการ : จังหวัดนครนายก ศรีสะเกษ บุรีรัมย์ อำนาจเจริญ บึงกาฬ และพิจิตรระยะเวลาดำเนินการ : ๕ ปี (ปี ๒๕๕๙ ถึงปี ๒๕๖๓)วงเงินทั้งสิ้นของโครงการ ๓,๖๕๙,๔๗๖,๕๐๐ บาท โครงการที่ ๕ : โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่วัตถุประสงค์ : ๑.เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรมีการรวมกลุ่มทำการผลิต มีการบริหารจัดการร่วมกัน เพื่อให้เกิดการรวมกันผลิตจำหน่ายโดยมีตลาดรองรับ ๒. เพื่อให้เกษตรกรลดต้นทุนการผลิตและมีผลผลิตต่อหน่วยเพิ่มขึ้น มีคุณภาพได้มาตรฐานสถานที่ดำเนินการ : พื้นที่ดำเนินการปลูกข้าวในเขตภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคใต้ระยะเวลาดำเนินการ : ๔ ปี (ปี ๒๕๕๙ ถึงปี ๒๕๖๓)วงเงินทั้งสิ้นของโครงการ ๑,๑๐๐,๗๗๕,๑๐๐ บาท ๓. แผนงานยุทธศาสตร์ส่งเสริมประสิทธิภาพการผลิต การสร้างมูลค่าสินค้าทางการเกษตรและอุตสาหกรรมอาหารโครงการที่ ๑ : โครงการพัฒนาคุณภาพสินค้าเกษตรสู่มาตรฐานวัตถุประสงค์ : ๑.เพื่อพัฒนาการผลิตสินค้าข้าวคุณภาพที่ได้มาตรฐาน ข้าว Q ด้วยมาตรฐานข้าว GAP โรงสีข้าว GMP เสริมสร้างองค์ความรู้ให้เกษตรกรและพัฒนาที่ปรึกษาเกษตรกร ด้วยเทคโนโลยีการผลิตข้าว GAP และประชาสัมพันธ์ด้านการตลาดข้าวคุณภาพ ๒.เพื่อยกระดับคุณภาพข้าวไทยด้วยระบบการผลิตข้าว Pre Gap พัฒนาระบบการผลิตรับรองผลผลิตข้าวของชุมชน โดยชุมชน และเตรียมความพร้อมเกษตรกรก่อนเข้าสู่การผลิตข้าวด้วยมาตรฐานที่สูงขึ้น ระยะเวลาดำเนินการ : ๗ ปี (ปี ๒๕๕๙ ถึงปี ๒๕๖๓)วงเงินทั้งสิ้นของโครงการ ๑,๗๔๙,๔๖๑,๔๐๐บาท๔. แผนงานบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ โครงการที่ ๑ : โครงการส่งเสริมอาชีพด้านการเกษตรในจังหวัดชายแดนภาคใต้วัตถุประสงค์ :๑. เพื่อปรับปรุงพื้นที่นาร้างในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ให้สามารถกลับมาใช้ประโยชน์ในการปลูกข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเพียงพอต่อการบริโภค ๒. เพื่อส่งเสริมและพัฒนาการผลิตข้าวให้เกษตรกรสามารถผลิตข้าวปลอดภัยได้อย่างถูกต้อง ๓. เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวในพื้นที่เหมาะสม และพื้นที่ปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมืองสถานที่ดำเนินการ : จังหวัดปัตตานี ยะลา นราธิวาส และ ๔ อำเภอในจังหวัดสงขลา (อำเภอจะนะ เทพา นาทวี และสะบ้าย้อย)ระยะเวลาดำเนินการ ๑๑ ปี (ปี ๒๕๕๓ ถึง ปี ๒๕๖๓)วงเงินทั้งสิ้นของโครงการ ๑๙๓,๐๗๓,๓๐๐ บาท๕. แผนงานบูรณาการส่งเสริมการวิจัยและพัฒนา โครงการที่ ๑ : โครงการวิจัยและพัฒนาข้าววัตถุประสงค์ : กรมการข้าวในฐานะที่มีภารกิจหลักในการสนับสนุนด้านการผลิตข้าวของประเทศซึ่งมีความจำเป็นต้องมีการวิจัยและพัฒนา เพื่อพัฒนาการผลิตข้าวของประเทศ ให้สามารถแข่งขันได้สถานที่ดำเนินการ : กวข. และ ศวข. ๒๗ ศูนย์ระยะเวลาดำเนินการ ๕ ปี (ปี ๒๕๕๙ ถึง ปี ๒๕๖๓)วงเงินทั้งสิ้นของโครงการ ๑,๑๔๓,๑๘๔,๐๘๓ บาท