กรมการข้าว (กข)
Rice Department

แผนที่

อำนาจหน้าที่

(๑) ศึกษา วิเคราะห์ เสนอแนะ และจัดทำนโยบายและยุทธศาสตร์ข้าวของประเทศ รวมทั้งดำเนินการเกี่ยวกับความร่วมมือกับต่างประเทศในเรื่องข้าว

(๒) ศึกษา วิจัย ทดลอง และพัฒนาเกี่ยวกับพันธุ์ เทคโนโลยีการผลิต การอารักขา วิทยาการหลังการเก็บเกี่ยวและการแปรรูป และมาตรฐานข้าว

(๓) ดำเนินการเกี่ยวกับการอนุรักษ์พันธุกรรมและคุ้มครองพันธุ์ข้าว

(๔) ดำเนินงานเกี่ยวกับการตรวจสอบและรับรองมาตรฐานข้าว

(๕) ดำเนินการผลิตและส่งเสริมสนับสนุนเกี่ยวกับเมล็ดพันธุ์ข้าว

(๖) ส่งเสริมและสนับสนุนการสร้างมูลค่าเพิ่ม การพัฒนาระบบการจัดการสินค้าข้าว การแปรรูปข้าวและผลิตภัณฑ์ และสนับสนุนการค้าข้าวและผลิตภัณฑ์ข้าวเพื่อตลาดเฉพาะ

(๗) ส่งเสริม สนับสนุน และถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตและการจัดการผลผลิตข้าว รวมทั้งอนุรักษ์และส่งเสริมวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับข้าว

(๘) ส่งเสริมสนับสนุน และเผยแพร่องค์ความรู้แก่ชาวนาผู้ประกอบการด้านข้าว

(๙) ปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกรมหรือตามที่รัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย
วิสัยทัศน์
เป็นองค์กรชั้นนำในการวิจัยพัฒนาข้าว เสริมสร้างประสิทธิภาพการผลิตให้บริการที่เป็นเลิศ และสร้างความเข้มแข็งให้ชาวนายั่งยืน
พันธกิจ
๑. ส่งเสริมสนับสนุนการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และคุณภาพผลผลิตข้าว
๒. พัฒนาศักยภาพชาวนา และองค์กรชาวนาให้เข้มแข็ง
๓. พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการผลิตข้าว และเครื่องจักรกลการเกษตร
๔. ส่งเสริมการเพิ่มมูลค่าข้าว ผลิตภัณฑ์แปรรูป และผลพลอยได้จากข้าว
๕. วิจัยและพัฒนารูปแบบบูรณาการด้านการผลิต การแปรรูป และบรรจุภัณฑ์ข้าว
ภารกิจหลัก
กรมการข้าวมีภารกิจเกี่ยวกับข้าว โดยครอบคลุมถึงการปรับปรุงพัฒนาการปลูกข้าวให้มีผลผลิตต่อพื้นที่และคุณภาพสูงขึ้น การพัฒนาพันธุ์ การอนุรักษ์ และคุ้มครองพันธุ์ การผลิตเมล็ดพันธุ์ การตรวจสอบและรับรองมาตรฐาน การส่งเสริม สนับสนุน และเผยแพร่องค์ความรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตชาวนา การแปรรูป และการจัดการอื่นๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าข้าว รวมทั้งการตลาดและการส่งเสริมวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับข้าว

ประเด็นยุทธศาสตร์

(๑) การวิจัยและพัฒนาข้าวที่เป็นเลิศ

(๒) การเสริมสร้างประสิทธิภาพการผลิตข้าว

(๓) การสร้างความเข้มแข็งแก่ชาวนาที่ยั่งยืน

(๔) การพัฒนาศักยภาพให้เป็นองค์กรชั้นนำ
แผนงานการดำเนินงานโครงการต่างๆ ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562
1. แผนงานพื้นฐานด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
1. ผลผลิตการวิจัยและพัฒนาข้าว
(1) โครงการย่อยเพิ่มสมรรถนะเครื่องมือวิทยาศาสตร์วิจัยข้าววัตถุประสงค์เพื่อดูแลบำรุงรักษาอาคารศูนย์ปฏิบัติการ เครื่องมือ อุปกรณ์ที่ใช้ในการปฏิบัติงานที่มีอยู่เดิมหรือจัดหาใหม่ รวมถึงค่าใช้จ่ายด้านแรงงานและสาธารณูปโภคที่จำเป็น ให้สามารถรองรับการดำเนินการด้านงานวิจัยข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ
(2) โครงการย่อยอนุรักษ์เชื้อพันธุกรรมข้าววัตถุประสงค์เพื่อดูแลบำรุงรักษาอาคารศูนย์ปฏิบัติการและเก็บเมล็ดเชื้อพันธุ์ข้าว (ธนาคารเชื้อพันธุ์ข้าว) เครื่องมือ อุปกรณ์ที่ใช้ในการปฏิบัติงานที่มีอยู่เดิมหรือจัดหาใหม่ตลอดจนการปลูกข้าวฟื้นฟูเพื่อต่ออายุทรัพยากรพันธุกรรม รวมถึงค่าใช้จ่ายด้านแรงงานและสาธารณูปโภคที่จำเป็น ให้สามารถรองรับการดำเนินการด้านอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ

(3) โครงการย่อยทดสอบพันธุ์และปัจจัยการผลิตข้าว
วัตถุประสงค์

- ขออนุญาตนำเข้า ส่งออกเชื้อพันธุกรรมข้าวเพื่อการวิจัย

- ทดสอบสายพันธุ์ข้าวในหลายสภาพแวดล้อมในด้านการให้ผลผลิตเสถียรภาพผลผลิต ลักษณะคุณภาพเมล็ด ความต้านทานต่อโรคและแมลงที่สำคัญ การตอบสนองต่อปุ๋ย ประเมินลักษณะประจำพันธุ์ และลักษณะดีเด่นของสายพันธุ์ข้าวเพื่อการรับรองพันธุ์

-จัดทำข้อมูลพันธุ์ข้าวเพื่อการขึ้นทะเบียนพันธุ์และคุ้มครองพันธุ์

- ทดสอบประสิทธิภาพของปัจจัยการผลิตข้าว

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 26,052,300 บาท

2. ผลผลิตการผลิตสินค้าข้าวได้รับการส่งเสริมและพัฒนา

(1) โครงการย่อยผลิตและกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าว
วัตถุประสงค์

-/เพื่อรักษาความบริสุทธิ์ตรงตามลักษณะประจำพันธุ์ ซึ่งสำคัญอย่างยิ่งที่จะทำให้ได้ผลผลิตเฉลี่ยและคุณภาพตรงตามมาตรฐานพันธุ์

-/เพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ดีมีคุณภาพสูงสำหรับสนับสนุนโครงการราชการจำหน่ายแก่เกษตรกรทั่วไป

-/เพื่อให้มีการกระจายเมล็ดพันธุ์ดีคุณภาพสูงไปสู่เกษตรกรได้ทั่วถึงและรวดเร็วทันต่อความต้องการของเกษตรกร

- เพื่อเผยแพร่ความรู้ให้เกษตรกรรู้จักและเข้าใจถึงคุณประโยชน์ในการใช้เมล็ดพันธุ์ดีคุณภาพสูงในการเพาะปลูกเพื่อเพิ่มผลผลิตต่อไร่ให้สูงขึ้น

- สนับสนุนให้ภาคเอกชนเข้ามาทำธุรกิจเมล็ดพันธุ์

(2) โครงการย่อยสำรองเมล็ดพันธุ์ข้าวเพื่อความมั่นคงแห่งชาติ
วัตถุประสงค์

- สำรองเมล็ดพันธุ์ข้าวเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรชาวนาที่ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน หรือประโยชน์เพื่อความมั่นคงทางด้านอาหารของประเทศ

- ช่วยเหลือเกษตรกรชาวนาในพื้นที่ห่างไกลความเจริญและขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ข้าวในการทำนาเพื่อการบริโภคและยังชีพเพื่อส่งเสริมความมั่นคงทางด้านอาหาร

(3) โครงการย่อยเสริมสร้างความเข้มแข็งศูนย์ข้าวชุมชนและเครือข่าย
วัตถุประสงค์

3.1 เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของภาคีเครือข่ายระหว่างศูนย์ข้าวชุมชนกับกรมการข้าว และหน่วยงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

3.2 เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของเครือข่ายระหว่างศูนย์ข้าวชุมชน

3.3 เพื่อพัฒนาศูนย์ข้าวชุมชนให้เกิดความเข้มแข็ง

(4) โครงการย่อยโรงเรียนข้าวและชาวนา
วัตถุประสงค์

-/พัฒนาพื้นที่ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ข้าว เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านข้าว

-/พัฒนาชาวนา ได้แก่ ชาวนา ชาวนารุ่นใหม่ เยาวชน นักเรียน นักศึกษา และบุคคลทั่วไปรวมทั้งบุคลากรของกรมการข้าว

-/จัดระบบการจัดฝึกอบรมของกรมการข้าวให้มีความเหมาะสม และตรงตามความต้องการของ ผู้เข้ารับการฝึกอบรม

-/ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านข้าวในทุกมิติตลอดห่วงโซ่การผลิตข้าว ในรูปแบบต่างๆ ได้แก่ การฝึกอบรม ศึกษาดูงาน และฝึกปฏิบัติ

-/จัดทำสถานีการเรียนรู้ และแปลงสาธิตด้านข้าวให้สอดคล้องกับโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

-/สร้างเครือข่ายการเรียนรู้ด้านข้าวและการพัฒนาชาวนา ของกรมการข้าว ผ่านองค์กรภาครัฐ และเอกชน รวมทั้งภาคการศึกษาทั้งในระบบ และนอกระบบ

(5) โครงการย่อยเพิ่มสมรรถนะระบบสารสนเทศและการสื่อสาร
วัตถุประสงค์

- เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคการเกษตรเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และส่งเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันด้วยการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลปฏิรูป และการทำธุรกิจตลอดห่วงโซ่คุณค่า

- เพื่อเพิ่มโอกาสทางอาชีพเกษตรและการค้าขายสินค้าของชุมชนผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล โดยดำเนินการร่วมกันระหว่างหน่วยงานจากทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน

- เพื่อพัฒนาและรวบรวมระบบฐานข้อมูลด้านข้าวของประเทศไทย โดยเป็นศูนย์กลางข้อมูลระบบคอมพิวเตอร์ (Computer base information system) เพื่อส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากข้อมูลในเชิงธุรกิจ (business insight) ให้มีการต่อยอดการใช้ประโยชน์จากข้อมูล เช่น สถานการณ์การผลิตข้าว การพยากรณ์เตือนภัยการระบาดของโรคและแมลงศัตรูข้าว สถานการณ์เมล็ดพันธุ์ข้าว การพยากรณ์เตือนภัยสภาวะแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อการผลิต ได้แก่ สภาวะแล้ง และน้ำท่วม เป็นต้น

- เพื่อใช้ประกอบในการตัดสินใจเชิงนโยบาย (Decision support system: DSS) และการขับเคลื่อนภารกิจเชิงกลยุทธ์

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 214,387,900 บาท

2. แผนงานยุทธศาสตร์สร้างความมั่นคงและลดความเหลื่อมล้ำทางด้านเศรษฐกิจและสังคม

3) โครงการพัฒนาพื้นที่โครงการหลวง
วัตถุประสงค์

- เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการผลิตข้าวและผลิตเมล็ดพันธุ์ดีเพื่อให้ได้ผลผลิตเพียงพอต่อการบริโภคในครัวเรือน และใช้ในการปลูกในฤดูต่อไป

- เพื่อส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่เพื่อให้ราษฎรสามารถนำความรู้จากโครงการไปปรับใช้ร่วมกับภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อเพิ่มผลผลิตและรายได้

- เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรชาวเขา ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สร้างชุมชนให้เข้มแข็งสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 4,787,000 บาท

4) โครงการส่งเสริมการดำเนินงานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
วัตถุประสงค์

- เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และต้นแบบการทำนาและการเกษตรแผนใหม่อย่างยั่งยืน

- เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการผลิตข้าวให้ได้ผลผลิตเพียงพอต่อการบริโภคในครัวเรือน และสามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดี สำหรับใช้เพาะปลูกในฤดูต่อไป

- เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตข้าวที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ ซึ่งเกษตรกรสามารถนำความรู้ จากโครงการไปปรับใช้ในการเพิ่มผลผลิตข้าว และรายได้

- เพื่อส่งเสริมและสร้างจิตสำนึกให้ราษฎรอนุรักษ์รักษาสภาพแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติ และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 35,070,100 บาท

3. แผนงานบูรณาการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหา จังหวัดชายแดนภาคใต้

5) โครงการส่งเสริมอาชีพด้านการเกษตรในจังหวัดชายแดนภาคใต้
วัตถุประสงค์

- เพื่อปรับปรุงพื้นที่นาร้างในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ให้สามารถกลับมาใช้ประโยชน์ใน การปลูกข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเพียงพอต่อการบริโภค

- เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวในพื้นที่เหมาะสม และพื้นที่ปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมือง

- เพื่อลดต้นทุนการผลิตข้าวโดยการนำเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการปลูกข้าวไปใช้ในพื้นที่

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 18,643,300 บาท

4. แผนงานบูรณาการพัฒนาศักยภาพการผลิตภาคการเกษตร

6) โครงการพัฒนาเกษตรกรปราดเปรื่อง
วัตถุประสงค์

- เพื่อส่งเสริมสนับสนุนและพัฒนาเกษตรกร ให้สามารถเป็น Smart Farmer ถ่ายทอดองค์ความรู้ข้าวในแต่ละด้านให้กับเกษตรกร และบุคคลทั่วไปได้

- เพื่อส่งเสริมและพัฒนาให้เกิดทัศนคติที่ดีต่ออาชีพการทำนาให้กับเยาวชน และนักเรียน รวมถึงการได้เรียนรู้ และเข้าใจวิถีชีวิตการทำนา

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 16,677,800 บาท

7) โครงการยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าเกษตร
วัตถุประสงค์

- เพื่อตรวจสอบและรับรองระบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว (GAP/Seed) ของเกษตรกร กลุ่มเกษตรกร นาแปลงใหญ่ ศูนย์ข้าวชุมชน สหกรณ์การเกษตร สมาคม/ชมรมผู้ผลิตและผู้ประกอบการภาคเอกชน ให้มีคุณภาพได้มาตรฐาน

- เพื่อตรวจประเมินเบื้องต้นให้เกษตรกรเข้าสู่ระบบการผลิตข้าวอินทรีย์/ภายใต้โครงการส่งเสริมการผลิตข้าวอินทรีย์

- เพื่อตรวจสอบรับรองระบบการผลิตข้าวอินทรีย์ให้แก่เกษตรกร กลุ่มเกษตรกร/ผู้ผลิตข้าวอินทรีย์ทั้งภายในและภายนอกโครงการส่งเสริมการผลิตข้าวอินทรีย์ ให้มีคุณภาพได้มาตรฐาน

- เพื่อตรวจสอบและรับรองระบบการผลิตข้าว GAP ให้แก่เกษตรกร กลุ่มเกษตรกร/นาแปลงใหญ่ให้ได้ผลผลิตข้าวเปลือกมีคุณภาพได้มาตรฐาน

- เพื่อตรวจสอบและรับรองมาตรฐานโรงสีข้าว GMP และมาตรฐานผลิตภัณฑ์ข้าว/Q/ได้แก่ เกษตรกร ผู้ประกอบการ ให้มีคุณภาพได้มาตรฐาน

- เพื่อพัฒนาระบบการตรวจสอบและรับรองมาตรฐานข้าว และพัฒนาบุคลากรในระบบให้เพียงพอและมีสมรรถนะในการปฏิบัติงาน เป็นไปตามมาตรฐานสากล เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในระบบการตรวจสอบและรับรองมาตรฐานข้าว

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 66,804,000 บาท

8) โครงการศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร
วัตถุประสงค์

- เป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตข้าว การบริหารจัดการ การตลาด และ การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารด้านข้าวให้แก่เกษตรกร และเป็นกลไกในการบูรณาการการทำงานของหน่วยงานต่างๆ ในการแก้ไขปัญหา และการพัฒนาการเกษตรในพื้นที่

- เพื่อให้บริการชาวนาด้านวิชาการ การถ่ายทอดความรู้ การให้คำปรึกษาการติดตามข้อมูลสถานการณ์ระบาดของศัตรูข้าวและภัยธรรมชาติ การแก้ไขปัญหาด้านข้าว การติดตามช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่เมื่อเกิดสถานการณ์การระบาดของศัตรูข้าวและภัยธรรมชาติ ณ พื้นที่ชุมชนหมู่บ้าน และหน่วยงานของกรมการข้าวส่วนภูมิภาค

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 16,785,000 บาท

9) โครงการระบบส่งเสริมเกษตรแบบแปลงใหญ่

(1) โครงการย่อยส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ข้าว
วัตถุประสงค์

- เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรมีการรวมกลุ่มทำการผลิต มีการบริหารจัดการร่วมกัน เพื่อให้เกิดการรวมกันผลิตและรวมกันจำหน่ายโดยมีตลาดรองรับที่แน่นอน

- เพื่อให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิตและมีผลผลิตต่อหน่วยเพิ่มขึ้น รวมทั้งผลผลิตมีคุณภาพได้มาตรฐาน ภายใต้การบูรณาการของหน่วยงานภาครัฐและเอกชน

(2) โครงการย่อยส่งเสริมการผลิตและการตลาดข้าวพันธุ์ กข 43 เพื่อสุขภาพครบวงจร
วัตถุประสงค์

- เพื่อส่งเสริมการผลิตและการตลาดข้าวเพื่อสุขภาพพันธุ์ กข43 แบบครบวงจรในรูปแบบการเกษตรแปลงใหญ่

- เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวพันธุ์ กข43 ให้เป็นสินค้าตลาดเฉพาะ

(3) โครงการย่อยส่งเสริมการผลิตข้าวหอมมะลิคุณภาพชั้นเลิศ
วัตถุประสงค์

- เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรมีการบริหารจัดการใช้เทคโนโลยีที่ถูกต้องและเหมาะสมในการผลิตข้าวหอมมะลิคุณภาพชั้นเลิศ (Premium Grade) ในนาแปลงใหญ่

- เพื่อให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิต มีผลผลิตต่อหน่วยเพิ่มขึ้น และผลผลิตมีคุณภาพได้มาตรฐานคุณภาพชั้นเลิศ

(4) โครงการย่อยเฝ้าระวังเตือนภัยและป้องกันศัตรูข้าว
วัตถุประสงค์

- เพื่อติดตามและแจ้งเตือนสถานการณ์การผลิตข้าวและการตลาดข้าว

- เพื่อวิจัยและพัฒนาระบบพยากรณ์และเตือนภัยข้าวอัจฉริยะ

- เพื่อจัดทำฐานข้อมูลการระบาดของศัตรูข้าว ได้แก่ โรค แมลง สัตว์ศัตรูข้าว และวัชพืช ที่พบการระบาดเป็นประจำ และพัฒนาระบบการเตือนภัยและเครือข่ายเฝ้าระวังการระบาดของศัตรูข้าว

- เพื่อจัดทำแผนที่การระบาดของของศัตรูข้าว ได้แก่ โรค แมลง สัตว์ศัตรูข้าว และวัชพืช และเชื่อมโยงระบบการเตือนภัยและเครือข่ายเฝ้าระวังกับเว็บไซต์ของกรมการข้าว

(5) โครงการย่อยบริหารจัดการนาโดยใช้วิธีเทคโนโลยีเกษตรกรรมแม่นยำสูง
วัตถุประสงค์

- จัดทำแปลงต้นแบบในการเรียนรู้การใช้เทคโนโลยีเกษตรกรรมแม่นยำสูง (Precision Agriculture) เพื่อการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพปัจจัยการผลิตของระบบการผลิตข้าวทั้งเชิงพื้นที่ เชิงเวลา การจัดการที่เหมาะสม

- เพื่อการลดต้นทุนการผลิต เพิ่มผลผลิตและคุณภาพ การแข่งขันและเพิ่มรายได้แก่เกษตรกร ภายใต้เทคโนโลยีเกษตรกรรมแม่นยำสูง (Precision Agriculture) เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 687,990,000 บาท

10) โครงการพัฒนาศักยภาพกระบวนการผลิตสินค้า

(1) โครงการย่อยการขยายศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว
วัตถุประสงค์

- ขยายศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวในพื้นที่ขาดแคลน ด้วยการจัดตั้งศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวเพิ่มเติม ในแหล่งพื้นที่เพาะปลูกข้าว กระจายครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศเพิ่มเติมอีก 15 ศูนย์ ให้สามารถผลิตเมล็ดพันธุ์เพิ่มได้ ปีละ 4,000 ตันต่อศูนย์ รวม 15 ศูนย์ เป็นจำนวน 60,000 ตัน

- เพิ่มหน่วยส่งเสริมและพัฒนาการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวในส่วนภูมิภาคอย่างเป็นรูปธรรม และกระจายอย่างทั่วถึง และครบถ้วนทุกด้าน

- เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวิทยาการเมล็ดพันธุ์ และฝึกปฏิบัติของนักเรียนนักศึกษาและประชาชนทั่วไป

(2) โครงการย่อยส่งเสริมและพัฒนาการผลิตข้าวตลาดเฉพาะ
วัตถุประสงค์

- เพื่อส่งเสริมและพัฒนาการผลิตสินค้าข้าวตลาดเฉพาะอย่างเป็นระบบทั้งการผลิต แปรรูป และการตลาด

- /เพื่อส่งเสริมสนับสนุนการผลิตสินค้าข้าวตลาดเฉพาะให้ได้มาตรฐาน

(3) โครงการย่อยเพิ่มประสิทธิภาพการวางแผนการผลิตข้าว
วัตถุประสงค์

-/เพื่อให้การบริหารจัดการข้าวทั้งในด้านการผลิตและการตลาดมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเฉพาะทำให้อุปทานข้าวสมดุลกับอุปสงค์ข้าว

-/เพื่อจัดทำแผนที่ศักยภาพการผลิตข้าวรายกลุ่มพันธุ์ในพื้นที่ต่างๆ ของประเทศ และประเมินผลผลิตข้าวภายใต้การจัดการของเกษตรกรและการจัดการที่เหมาะสม

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 344,163,900 บาท

11) โครงการพัฒนาศักยภาพกระบวนการแปรรูปสินค้าเกษตร
วัตถุประสงค์

-/เพื่อพัฒนานวัตกรรมการแปรรูปข้าวผลิตภัณฑ์

-/เพื่อส่งเสริม ขยายผลถ่ายทอดและผลักดันนวัตกรรมต้นแบบสู่เชิงพาณิชย์

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 3,920,000 บาท

12) โครงการพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืน

(1) โครงการย่อยส่งเสริมและพัฒนาข้าวอินทรีย์
วัตถุประสงค์

-/เพื่อส่งเสริมกลุ่มเกษตรกรผลิตข้าวอินทรีย์ตามมาตรฐานข้าวอินทรีย์ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

-/เพื่อขยายพื้นที่การผลิตข้าวให้ได้การรับรองมาตรฐานข้าวอินทรีย์

(2) โครงการย่อยเกษตรทฤษฏีใหม่
วัตถุประสงค์

-/เพื่อถวายแด่พระบาทสมเด็จพระปนมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และเพื่อรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ที่ทรงมีต่อปวงชนชาวไทยส่งเสริมองค์ความรู้เชิงปฏิบัติการตามแนวทางเกษตรทฤษฎีใหม่จากแปลงต้นแบบที่มีความเหมาะสมและสอดคล้องตามภูมิสังคมของแต่ละพื้นที่

-/เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการเกษตรทฤษฎีใหม่ ได้นำแนวทางเกษตรทฤษฎีใหม่มาปรับใช้ในการดำเนินกิจกรรมทางเกษตรในพื้นที่ของตนเองตามความเหมาะสมและสอดคล้องตามภูมิสังคมของแต่ละพื้นที่

-/เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ มีศักยภาพในการดำเนินกิจกรรมทางการเกษตรตามแนวเกษตรทฤษฎีใหม่ขั้นที่ 1 และ สามารถพัฒนาไปสู่ขั้นที่ 2 และ ขั้นที่ 3 ได้ต่อไป

-/เพื่อให้เกษตรกรมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น สามารถลดรายจ่ายในครัวเรือน และมีรายได้เสริม

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 680,050,000 บาท

13) โครงการพัฒนาตลาดสินค้าเกษตร
วัตถุประสงค์

-/เพื่อเชื่อมโยงตลาดรองรับผลผลิตข้าวอินทรีย์ของโครงการส่งเสริมการผลิตข้าวอินทรีย์และข้าว GAP ของโครงการส่งเสริมระบบการเกษตรแบบแปลงใหญ่

-/เพื่อให้ชาวนาสามารถขายข้าวซึ่งอยู่ระหว่างการปรับเปลี่ยนเป็นอินทรีย์ และข้าวที่ได้มาตรฐานอินทรีย์ได้ในราคาสอดคล้องกับคุณภาพ

-/เพื่อให้ชาวนาสามารถขายข้าว GAP ได้ในราคาสูงขึ้นตามคุณภาพ

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 8,641,800 บาท

14) โครงการธนาคารสินค้าเกษตร
วัตถุประสงค์

-/เพื่อให้ชุมชนมีแหล่งเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีสำหรับเพาะปลูกอย่างเพียงพอและทั่วถึง

-/เพื่อเป็นแหล่งสำรองเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีไว้ใช้ในชุมชนยามขาดแคลนหรือเกิดภัยพิบัติ

-/เพื่อเป็นศูนย์กลางการพัฒนาข้าวของชุมชน

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 11,800,000 บาท

15) โครงการพัฒนาเทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ
วัตถุประสงค์

-/เพื่อศึกษาวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีเครื่องจักรเครื่องมือและอุปกรณ์ที่ทันสมัยให้เหมาะสมสำหรับการผลิตข้าวแบบอัจฉริยะ (Smart Rice)

-/เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการปรับปรุงและพัฒนาการใช้งานเครื่องจักรเครื่องมือและอุปกรณ์เทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะข้าว (Smart Rice) สำหรับพื้นที่นาแปลงใหญ่

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 10,340,000 บาท

5. แผนงานบูรณาการวิจัยและนวัตกรรม

16) โครงการวิจัยและพัฒนาข้าว

(1) โครงการย่อยวิจัยและพัฒนาพื้นฐาน
วัตถุประสงค์

-/เพื่อปรับปรุงพันธุ์ข้าวเจ้าและพันธุ์ข้าวเหนียวไม่ไวต่อช่วงแสงให้มีผลผลิตสูง คุณภาพเมล็ดดี ต้านทานต่อโรคและแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญ ทนทานต่อสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง

-/เพื่อลดความเสียหายของผลผลิตข้าว โดยใช้การจัดการสัตว์ศัตรูข้าวและการใช้ชีวภัณฑ์ มีประสิทธิภาพในการควบคุมโรคข้าว

-/เพื่อยกระดับผลผลิตข้าวนาขั้นบันไดของเกษตรกรบนพื้นที่สูงในภาคเหนือตอนบนโดยการผสมผสานเทคโนโลยีการผลิตข้าวนาขั้นบันไดของกรมการข้าวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น

-/เพื่อพัฒนาพันธุ์ข้าวจาปอนิกาให้เหมาะสมต่อสภาพแวดล้อม มีความต้านทานโรคไหม้และต้านทาน เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล คุณภาพดี เพื่อปลูกในภาคเหนือ

-/เพื่อสร้างข้าวลูกผสมที่ให้ผลผลิตสูงกว่าข้าวลูกผสมพันธุ์ กขผ1 ประมาณ 15-20 เปอร์เช็นต์ ที่มีความต้านทานต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคขอบใบแห้งอย่างน้อย 1-2 สายพันธุ์

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 86,594,900 บาท

(2) โครงการย่อยวิจัยและพัฒนาประยุกต์
วัตถุประสงค์

-/เพื่อปรับปรุงพันธุ์ข้าวเจ้าและพันธุ์ข้าวเหนียวไม่ไวต่อช่วงแสงให้มีผลผลิตสูง คุณภาพเมล็ดดี ต้านทานต่อโรคและแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญ ทนทานต่อสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง

-/เพื่อลดความเสียหายของผลผลิตข้าว โดยใช้การจัดการสัตว์ศัตรูข้าวและการใช้ชีวภัณฑ์ มีประสิทธิภาพในการควบคุมโรคข้าว

-/เพื่อยกระดับผลผลิตข้าวนาขั้นบันไดของเกษตรกรบนพื้นที่สูงในภาคเหนือตอนบนโดยการผสมผสานเทคโนโลยีการผลิตข้าวนาขั้นบันไดของกรมการข้าวกับภูมิปัญญาท้องถิ่น

-/เพื่อพัฒนาพันธุ์ข้าวจาปอนิกาให้เหมาะสมต่อสภาพแวดล้อม มีความต้านทานโรคไหม้และต้านทาน เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล คุณภาพดี เพื่อปลูกในภาคเหนือ

-/เพื่อสร้างข้าวลูกผสมที่ให้ผลผลิตสูงกว่าข้าวลูกผสมพันธุ์ กขผ1 ประมาณ 15-20 เปอร์เช็นต์ ที่มีความต้านทานต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคขอบใบแห้งอย่างน้อย 1-2 สายพันธุ์

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 86,790,300 บาท

17) โครงการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตข้าว
วัตถุประสงค์

-/เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวนาสวนในภูมิภาคต่างๆ ของประเทศ โดยการเพิ่มผลผลิต รักษาเสถียรภาพผลผลิต และ/หรือลดต้นทุนการผลิต

-/เพื่อจัดทำคำแนะนำการผลิตข้าวที่เหมาะสมสำหรับพื้นที่การผลิตข้าว

-/เพื่อพัฒนาคำแนะนำการใช้ปุ๋ยในนาข้าวตามระดับความเหมาะสมของดินต่อการปลูกข้าวในเขตภาคเหนือตอนบน ภาคเหนือตอนล่าง ภาคตะวันออก กลางและตะวันตก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้

งบประมาณรวมทั้งสิ้น 14,439,700 บาท